Miesięcznik "PSZCZELARSTWO", nieprzerwanie ukazujący się od 1950 r., jest czasopismem dla każdego pszczelarza - właściciela pasieki dużej i małej.

Co miesiąc:

  • radzimy, jakie prace należy wykonać w pasiece;
  • informujemy o aktualnościach w zakresie gospodarki pasiecznej, sprzętu pasiecznego, chorób pszczół i ich leczenia, pożytków pszczelich;
  • udzielamy porad pszczelarzom;
  • przekazujemy informacje ze świata z pszczelarskiej prasy zagranicznej.

W artykułach, pisanych przez doświadczonych pszczelarzy-praktyków i pracowników jednostek naukowych z całej Polski, każdy Czytelnik znajdzie wiadomości pomocne przy prowadzeniu racjonalnej gospodarki pasiecznej.

 

Składki członkowskie

Członkowie PTN proszeni są o wpłacanie rocznych składek członkowskich w wysokości 20 złotych na konto: 95 2030 0045 1110 0000 0241 1270 w Banku BGŻ.
W sprawie dodatkowych informacji na temat składek można kontaktować się ze skarbnikiem dr hab. Małgorzatą Bieńkowską (malgorzata.bienkowska@man.pulawy.pl).

 

Kontakt:

Adres redakcji:
ul. Świętokrzyska 20, 00-002 Warszawa,
tel. (22) 50 54 542, (22) 50 54 552, fax. (22) 50 54 542
e-mail: redakcja@miesiecznik-pszczelarstwo.pl lub red.pszczelarstwo@wp.pl

W styczniowym numerze PSZCZELARSTWA:

  • Miesięcznik PSZCZELARSTWO 01/2020Marek Pogorzelec - Ciemiernik - „róża zimy"

  • Krystyna Wyzner - „Pszczelarstwo" ma 70 lat

  • BARWA OZNAKOWANIA MATEK PSZCZELICH

  • Mgr Aleksandra Łoś - Fioletowe pszczoły w Polsce
    „Co roku na podstawie danych pochodzących z ankiet wypełnianych przez polskich pszczelarzy oblicza się szacunkowy poziom napszczelenia kraju, czyli średnią liczbę rodzin pszczelich przypadających na jednostkę powierzchni (1 km²). (…) Dlaczego więc wciąż słyszy się informacje o dramatycznej sytuacji owadów zapylających? Pszczoły miodne to tylko jeden gatunek z 469 gatunków pszczół występujących w Polsce. Doniesienia o zagrożeniach czyhających na zapylacze, a także o zmniejszeniu się ich liczebności, dotyczą głównie innych gatunków pszczół, wśród których prawie połowa - bo aż 222 gatunki - jest zagrożona wygięciem. (…)˝ - fragment artykułu (red.)a

  • Łukasz Łapka - Mała komórka a pszczelarskie kłopoty (2)
    „Badania Jűrgena Tautza dowodzą, że istnieje statystycznie istotna korelacja pomiędzy temperaturą wychowu czerwiu a dalszym rozwojem młodych pszczół w ulu. Według jego obserwacji, zdolności uczenia uczenia się pszczół nowych zachowań i ich umiejętności komunikacyjne zależą w dużej mierze od temperatury, w której rozwijają się poczwarki, Rozwój poczwarek w temperaturze do 34°C, powodował u pszczół problemy z zapamiętywaniem zdobytej wiedzy i mniej efektywnym wykonywaniem prac na rzecz rodziny pszczelej. (…)˝ - fragment artykułu (red.)

  • Czesław Suchcicki - W poszukiwaniu rozwiązania
    „W notatce napisanej kilkanaście lat temu zastanawiałem się nad życiem dzikich pszczół w dziuplach, w których pszczoły utrzymywały rodnię u góry, a zapasy miodu gromadziły w budowanych plastrach poniżej rodni. W latach 30. XX wieku widziałem, jak moja babcia wycinała plastry z miodem znajdujące się... (…)˝ - fragment artykułu (red.)

  • Tadeusz Lesiczka - Nietypowe gniazdo
    „(...) Podszedłem bliżej, aby się przyjrzeć i zobaczyłem gniazdo na końcu gałęzi sosny na wysokości 5 m od ziemi, (…)˝ - fragment artykułu (red.)

  • Tomasz Wosk - Z VI Forum Pszczelarskiego w Stalowej Woli (1)
    „(...) Również i tym razem uczestnicy nie mogli czuć się rozczarowani, bo w programie ubiegłorocznej imprezy znalazło się, podobnie jak w latach ubiegłych, wiele wykładów bardzo wartościowych dla hodowców pszczół. Tradycją jest, że uczestnicy Forum mogą spotkać się z czołowymi autorytetami w dziedzinie pszczelarstwa. (…)˝ - fragment artykułu (red.)

  • Marek Pogorzelec - Powrót pszczół do lasów (2)
    „(...) Dzięki książce Krzysztofa Hejke >>Ostatni bartnicy Europy, których spotkałem<<, wydanej nakładem Sądeckiego Bartnika, można poznać wiele ciekawostek z historii pszczelarstwa. Pierwsze pisemne wzmianki o chowie pszczoły miodnej w Egipcie pochodzą sprzed 6 tys. Lat, natomiast pierwsza pisemna wzmianka o bartnictwie na ziemiach polskich pochodzi z 965 roku, co nie oznacza, że nasi „Ojcowie" nie pozyskiwali miodu z puszczy. (…)˝ - fragment artykułu (red.)

  • Michał Piątek - Jaką miodarkę wybrać?
    „(...) Warto jednak pokusić się o przegląd miodarek dla gospodarstw małych, średnich i dużych. Systemy: diagonalny, radialny i kasetowy mają zalety i wady, a decydując się na dość kosztowną inwestycję, jaką jest zakup miodarki, warto wziąć pod uwagę tak wiele czynników i parametrów, jak tylko jest to możliwe. (…)˝ - fragment artykułu (red.)

  • Jacek Jaroń - Może warto
    „(...) Nie zrażając się, rozpocząłem przeglądanie pomysłów i rozwiązań cyfryzacji pszczelarstwa. Nawet nie wyobrażałem sobie, że jest tego niepoliczalna wprost liczba.Jeden reklamuje się, że jest lepszym od drugiego. Wystarczy tylko kupić sprzęt lub wykupić licencje, względnie abonament, a nasza pasieka poprowadzi się sama i nawet warroza zniknie. (…)˝ - fragment artykułu (red.)

  • Piotr Szyszko - Zagraniczna prasówka
    „(...) Okazuje się, że pszczoły w skuteczny sposób mogą chronić afrykańskie uprawy. (…)˝ - fragment artykułu (red.)

  • Krystyna Judka - Koniczyna zwana targownikiem
    Z artykułu dowiadujemy się m.in. o ludowych praktykach zielarkich związanych z koniczyną oraz właściwościach, działaniu i zastosowaniu tej cennej rośliny (red.)
 

BARWA OZNAKOWANIA MATEK PSZCZELICH

matka chrzanowski-img 3990 niebieskaWedług międzynarodowej umowy w każdym kolejnym roku obowiązuje inna barwa znakowania matek pszczelich. Barwa biała przypisywana jest latom wygryzania się matki pszczelej z końcową cyfrą roku 1 i 6, żółta – 2 i 7, czerwona – 3 i 8, zielona – 4 i 9 oraz niebieska 5 i 0.

W 2020 r. obowiązuje NIEBIESKA barwa znakowania matek pszczelich.

fot. R. Chrzanowski

 

„Pszczelarstwo" ma 70 lat

Pierwszy numer „Pszczelarstwa" ukazał się w styczniu 1950 roku. Wydawcą czasopisma był wtedy Państwowy Instytut Wydawnictw Rolniczych, który w tym samym roku zmienił nazwę na Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i leśne (PWRiL). Pod pieczą PWRiL „Pszczelarstwo" wydawane było do połowy 1991 roku, kiedy decydenci Wydawnictwa zrezygnowali z wydawania wszystkich swoich czasopism, nie proponując nic w zamian. Wobec zaistniałej sytuacji redaktor naczelna – pani Elżbieta Gmurczyk w porozumieniu z dyrekcją PWRiL – zaproponowała prezesom Pszczelniczego Towarzystwa Naukowego, panom prof. Wojciechowi Skowronkowi i prof. Andrzejowi Pidkowi, aby Towarzystwo przejęło tytuł. I tak się stało. Od 1991 roku do chwili obecnej wydawcą „Pszczelarstwa" jest Pszczelnicze Towarzystwo Naukowe z siedzibą w Warszawie przy ulicy Świętokrzyskiej 20.

Więcej…
 

Ciemiernik – „róża zimy"

Ciemierniki od niedawna są popularne w ogrodach, a ich sadzonki oferują nawet wielobranżowe supermarkety, choć ich cena utrzymuje się na dość wysokim poziomie. Czasami byliny te są nazywane „różami zimy", a wszystko za sprawą wczesnej pory kwitnienia tych roślin. Prawda jest taka, że często są one oszukiwane przez łagodne zimy i mogą zakwitnąć nawet w grudniu. Zwykle jednak kwiaty pojawiają się podczas pierwszej, dłuższej odwilży w lutym lub marcu i utrzymują się jeszcze w kwietniu, choć ich uroda jest już wtedy wątpliwa. Ciemierniki są jednymi z nielicznych roślin z rodziny jaskrowatych, których kwiaty wydzielają nektar. Poza nimi pszczoły chętnie zbierają również pyłek, bardzo potrzebny wiosną. Sadźmy więc ciemierniki w ogrodach, najlepiej w cienistych(...)

Więcej…
 

PRENUMERATA „PSZCZELARSTWA"
na 2020 rok

Szanowni Państwo, uprzejmie informujemy, że przedpłat na prenumeratę „Pszczelarstwa" realizowaną przez Pocztę Polską można dokonać:

  • w ustalonych terminach (listopad, luty, maj, sierpień) w każdym urzędzie pocztowym, u listonosza oraz przez Internet (http://prenumerata.poczta-polska.pl)

    W LUTYM bieżącego roku przyjmowana będzie przedpłata na prenumeratę realizowaną od 1 kwietnia 2020 roku. Koszt 1 egzemplarza „Pszczelarstwa˝ w prenumeracie pocztowej w 2020 roku wynosi 9,00 zł; kwartał  – 27 zł, półrocze – 54 zł.
  • W dowolnym terminie możliwa jest opłata prenumeraty w redakcji (Pszczelnicze Towarzystwo Naukowe, ul. Świętokrzyska 20, 00-002 Warszawa, nr rachunku bankowego: 60 2030 0045 1110 0000 0029 9240). Egzemplarze zamówione w redakcji wysyłane są w kopertach. Do ceny 1 egzemplarza doliczany jest częściowy zwrot kosztów wysyłki (3 zł) i dlatego za cały 2020 rok należy wpłacić 144 zł, za 1/2 roku – 72 zł, za kwartał – 36 zł.

    PRZY ZAMÓWIENIACH ZBIOROWYCH (od 15 egzemplarzy danego numeru „Pszczelarstwa"/2020) udzielamy 20% rabatu od ceny 1 egzemplarza (9 zł).

    DLA PRENUMERATORÓW SPOZA POLSKI do ceny 1 egzemplarza (9 zł) doliczany jest koszt wysyłki priorytetowej do kraju docelowego.

  • DYSPONUJEMY JESZCZE EGZEMPLARZAMI OD STYCZNIOWEGO NUMERU 2019 ROKU. Osoby zainteresowane proszone są o wpłacenie po 8,80 zł za jeden egzemplarz na konto Pszczelniczego Towarzystwa Naukowego (60 2030 0045 1110 0000 0029 9240).

Redakcja

 

Rośliny miododajne pszczelarskiej jesieni – część 6

Kończąc cykl poświęcony roślinom dostarczającym pożytku w końcu sezonu, przedstawiam rzadko spotykane w ogrodach rośliny, które bywają uprawiane przez pszczelarzy specjalnie dla pszczół. Czosnek wonny uprawiany jest na dość dużą skalę przez dobrze znanego w środowisku pszczelarskim ogrodnika Wojciecha Morawskiego. Roślina ta kwitnie długo i jest gromadnie oblatywana przez pszczoły. Nie oznacza to jednak, że pozostałe pięć prezentowanych roślin jest mniej atrakcyjnych pod względem pszczelarskim. (...)

Więcej…
 

Rośliny miododajne pszczelarskiej jesieni – część 5

Kwiaty wielu roślin sadzonych dla ozdoby są chętnie odwiedzane przez pszczoły, szczególnie w sierpniu i we wrześniu, gdy rodziny przygotowują się do zimy. Dostarczają one owadom zapylającym zarówno nektaru, jak i pyłku.

W otoczeniu niektórych pasiek znajduje się dużo kwitnących w tym czasie roślin – poplonów lub kilku groźnych gatunków inwazyjnych, właściwie tworzących monokultury. Rośliny ozdobne najczęściej nie są sadzone na dużych powierzchniach, ale mogą stanowić urozmaicenie bazy pożytkowej i poprawić warunki bytowania pszczół. (...)

Więcej…
 

esadownictwo

 

„ATLAS ROŚLIN MIODODAJNYCH"

Marek Pogorzelec - Atlas roślin miododajnychPublikacja „Atlas roślin miododajnych" powstała na bazie wieloletniej praktyki pszczelarskiej oraz badań i obserwacji własnych Autora prowadzonych w prywatnej kolekcji roślin miododajnych, a także na innych gatunkach roślin zarówno uprawnych jak też występujących w siedliskach naturalnych i półnaturalnych. Znajomość roślin pożytkowych pszczoły miodnej i ich odpowiedni dobór na pasieczysko, zapewniają prawidłowe funkcjonowanie rodzin pszczelich, a w następstwie właściwą produkcję towarową pasiek.

W atlasie zawartych jest około 350 gatunków roślin, głównie rodzimych, obejmujących drzewa, krzewy i rośliny zielne, które wytwarzają nektar i pyłek kwiatowy, w związku z czym stanowią bazę pożytkową dla pszczół miodnych i innych owadów zapylających.

Więcej…
 

Rośliny miododajne pszczelarskiej jesieni – część 4

W tym numerze „Pszczelarstwa" przedstawiam kolejne rośliny kwitnące w sierpniu i we wrześniu. Wszystkie są bardzo chętnie oblatywane przez pszczoły, interesujące się nawet rosnącymi w odosobnieniu pojedynczymi roślinami tych gatunków. Dwurząd wąskolistny jest zadomowioną w naszym środowisku rośliną obcego pochodzenia. Pozostałe gatunki roślin prezentowane w artykule są rodzime. Ożota zwyczajna i czarcikęsik Kluka są roślinami chronionymi.

Ze względu na walory ozdobne odmiana ożoty zwyczajnej oferowana jest przez szkółkarzy. Rośnie ona dobrze w pełnym słońcu, na ubogim, piaszczystym podłożu. Wierzbownica nadrzeczna jest rośliną rzadko spotykaną w naturze. Rośnie zwykle na stanowiskach (...)

Więcej…
 

Rośliny miododajne pszczelarskiej jesieni – część 3

Niektóre byliny, zaliczane do cennych roślin miododajnych, mogą zakwitnąć już w pierwszym roku życia. Dzieje się to w nietypowym dla gatunku okresie, pod koniec kalendarzowego lata. Do tej grupy roślin należy trędownik bulwiasty, szałwia omszona i werbena krzaczasta.

Wrześniowe kwitnienie niektórych roślin miododajnych może być następstwem koszenia łąk lub pól porośniętych roślinami pastewnymi, np. koniczyną łąkową. Kwiaty z drugiego odrostu tej rośliny mają łatwiej dostępny nektar. Skoszenie murawy, na której rośnie (...)

Więcej…
 

Rośliny miododajne pszczelarskiej jesieni – część 2

Jesienią kwitnie niewiele gatunków roślin rodzimego pochodzenia. Przyroda przygotowuje się do wielkiego sprawdzianu, jakim w klimacie umiarkowanym jest zima. Nasze rodzime gatunki przystosowane są do przetrwania znacznie mroźniejszych zim, od tych, które mamy obecnie.

Wrzos jest najważniejszą rośliną rodzimą dostarczającą pożytku pszczołom w tym okresie. Inną dość pospolitą rośliną jest bluszcz – pnącze, bardzo tolerancyjne wobec warunków środowiskowych (gleby, wilgotności, nasłonecznienia). Minąć musi jednak wiele lat, 

Więcej…
 

Cztery uczennice chcą poprawić życie pszczół

Od lat mówi się o dużym deficycie pszczół na całym świecie. Tymczasem te niewielkie owady odgrywają ogromną rolę w przyrodzie. Cztery uczennice postanowiły przybliżyć temat najmłodszym i przez edukację poprawić sytuację pszczół.

„Nasza przyszłość ma pomarańczowo-czarne barwy" jest nazwą projektu realizowanego przez Natalię Lamek, Maję Orlikowską, Julię Redzimską i Natalię Rietzel, prowadzonego z inicjatywy platformy „Zwolnieni z teorii", dla licealistów i studentów do realizowania własnych projektów społecznych. Celem projektu jest uzmysłowienie dzieciom i młodzieży, jak ważna jest obecność pszczół w przyrodzie i jaką rolę pełnią w naszym ekosystemie. Autorki projektu mają głowy pełne pomysłów na to, jak wśród uczniów placówek edukacyjnych wzbudzić zainteresowanie tymi niewielkimi owadami.

Więcej…
 

Odszedł Profesor Ryszard Czarnecki – przyjaciel ludzi, miłośnik pszczół

prof. Ryszard CzarneckiDnia 21 stycznia 2019 roku polskie środowisko pszczelarskie poniosło dotkliwą i bolesną stratę. W wieku 85 lat zmarł w Krakowie prof. dr hab. n. farm. Ryszard Czarnecki – farmaceuta, farmakolog, nauczyciel akademicki, a także niestrudzony propagator apiterapii i jej wielki pasjonat. Profesor Czarnecki był niekwestionowanym autorytetem w tej dziedzinie, a także światowej klasy znawcą produktów pszczelich (miodu, pyłku kwiatowego, propolisu, mleczka pszczelego, jadu pszczół) oraz wiernym i wytrwałym popularyzatorem ich wartości profilaktycznych i leczniczych.

Więcej…
 

Ulica upamiętniająca pszczelarza

W czerwcu 2017 roku w dzielnicy Opatowice w Tarnowskich Górach decyzją Rady Miasta nadano jednej z ulic imię pszczelarza i patrioty Emanuela Biskupka.

Dnia 14 grudnia 2017 roku przedstawiciele Wydziału Promocji Tarnowskich Gór i Sekcji Historycznej Śląskiego Związku Pszczelarzy w Katowicach spotkali się w dzielnicy Opatowice w Tarnowskich Górach przy ulicy, której 7 czerwca 2017 roku Rada Miasta Tarnowskich Gór nadała imię Emanuela Biskupka – pszczelarza i patrioty. Celem spotkania było uroczyste przekazanie jej do użytku. Najliczniej przybyli pszczelarze z Nakła Śląskiego na czele z Bronisławem Kowalczykiem i Bogdanem Plazą. Obecny był (...)

Więcej…
 

Dobry pomysł

Zagłębiowskie Koło Pszczelarzy w Czeladzi prowadzi aktywną działalność w zakresie popularyzacji produktów pszczelich, np. miodu prosto z pasieki. Temu celowi służą plansze opracowane przez sekretarza zarządu Śląskiego Związku Pszczelarzy w Katowicach, zaprezentowane w maju bieżącego roku w kawiarni Aruko w centrum Sosnowca, przy alei Zwycięstwa prowadzącej do Ratusza.

Wystawa budzi zdziwienie i zainteresowanie licznych smakoszy serwowanej w Aruko wyśmienitej kawy. Bywalcy kawiarni już pytają o miód prosto z zagłębiowskich pasiek. Chętni są również spotykać się z pszczelarzami.

Więcej…
 

Rośliny miododajne pszczelarskiej jesieni – część 1

W okolicy większości pasiek wrzesień nie jest tak kwiecisty jak na prezentowanych zdjęciach. Łany roślin uprawianych jako poplon, przez dbających o swoje pola rolników, w niektórych miejscach Polski są rzadkością, a zarazem przedmiotem pożądania pszczelarzy. Rosnąca miejscami masowo nawłoć olbrzymia we wrześniu zwykle przekwita, natomiast pojedyncze pędy nawłoci kanadyjskiej, rozkwitają jeszcze w październiku, nawet w czasie suszy. Wrzos, jest znakomitym pożytkiem dla pszczół, oczywiście tam, gdzie rośnie masowo.

Więcej…
 

Łąka kwietna na suchym piasku

Miasta powiększają się o nowe tereny, chcemy żyć wygodnie. Czasami w sposób zaplanowany lub zupełnie przypadkiem pozostawiamy przyrodzie nieco miejsca, enklawę, gdzie życie toczy się, jak dawniej, zgodnie z naturą. Na takiej „wyspie" żyją rzadkie gatunki ślimaków, jaszczurki, a także dzikie pszczoły i inne owady. W takich miejscach nikt ich nie opryskuje środkami ochrony roślin. Szkodzi im tylko to, co nam, czyli światło nocą, spaliny i hałas. Późną wiosną na prezentowanej na zdjęciach małej, piaszczystej łące kwietnej znalazłem w dużym zagęszczeniu cenne rośliny miododajne. Część z nich już przekwitła, inne gotowe były kwitnąć jeszcze wiele tygodni.(...)

Więcej…
 

Rośliny miododajne wzbogacające trawniki

Zielone trawniki – duma wielu obecnych właścicieli ogrodów są pustynią dla owadów zapylających. Czy można polubić trawnik z mniszkiem i koniczyną? Na pewno można, bo rośliny te dodają zielonej powierzchni kolorytu. Żartobliwie można spytać, czy właściciel schowanego w tujach i świerkach domu wie, jaką w danej chwili mamy porę roku.

Wyjątkową ozdobą trawnika mogą być kwitnące wiosną rośliny cebulowe, np. krokusy, przebiśniegi, cebulice i szafirki, których cebulkami lubią żywić się gryzonie. W opinii wielu właścicieli zielonych trawników te piękne wiosenne rośliny traktowane są jak (...)

Więcej…
 

Rośliny wyspecjalizowanych zapylaczy (2)

Kończąc cykl o dzikich pszczołach i roślinach, z których czerpią pokarm, chciałbym zwrócić uwagę Czytelników na rośliny, bez istnienia których zginęłyby niektóre gatunki owadów. Wśród pszczół są pszczoły monotroficzne, czyli takie, które korzystają tylko z jednego gatunku rośliny. Jeśli w jakimś zbiorowisku zginie jedna z takich roślin (zdjęcia), oznacza to wyrok dla któregoś z rzadkich gatunków owadów.

Dzikie pszczoły nie zostały zbyt dobrze przebadane. Trudno jest dzisiaj określić liczbę gatunków, które bezpowrotnie już wyginęły. Naukowcom udało się natomiast porównać liczebność dzikich zapylaczy w konkretnych miejscach (...)

Więcej…
 
<< pierwsza < poprzednia 1 2 następna > ostatnia >>

Strona 1 z 2
 ---
 
© Miesięcznik PSZCZELARSTWO, Pszczelnicze Towarzystwo Naukowe, 2004-2016
Agroturystyka