„Pszczoły, miód, wosk pszczeli w symboliczno-metaforycznych obrazach. Od Biblii poprzez antyk do liturgii Kościoła"

red. Iwona Wieżel, ks. Grzegorz M. Baran, Kraków: Wydawnictwo „scriptum", 2018, ss. 230

Pszczoły, miód, wosk pszczeli w symboliczno-metaforycznych obrazach.Pszczoły budziły zainteresowanie już od najdawniejszych czasów, nie tylko ze względu na owoce swojej codziennej pracy, czyli miód, wosk itd., ale także z powodu osobliwego sposobu życia, jakie prowadzą w zorganizowanej społeczności pszczelej rodziny. Stąd też stały się bohaterkami literatury na Starożytnym Bliskim Wschodzie już około połowy drugiego tysiąclecia przed Chrystusem, natomiast w obrębie kultury europejskiej pojawiły się w poezji Homera, który – jak się przyjmuje – żył w VIII wieku przed Chrystusem. Wzmianki na temat pszczół mają różny charakter: istnieją starożytne teksty prawne, które dotyczyły kwestii własności hodowanych pszczół; powstawały bardziej naukowe księgi, w których starożytni uczeni – opierając się na dostępnej wówczas wiedzy – próbowali opisać życie i pracę pszczół. W bardzo wielu przypadkach pszczoły oraz owoce ich pracy stały się podstawą do stworzenia porównań, symboliki lub metafor, za pomocą których w tekstach literackich poeci a także inni pisarze – epicy, filozofowie, opisywali różne zjawiska czy też cechy i postawy ludzi. Ten ostatni sposób przedstawiania pszczół w literaturze stał się inspiracją do napisania książki, w której zostały ukazane symboliczno-metaforyczne obrazy związane z pszczołami oraz miodem i woskiem pszczelim.

Książka zawiera sześć rozdziałów. Dwa pierwsze, których autorem jest ks. dr Grzegorz M. Baran, dotyczą symboliki i metaforyki pszczół, miodu i wosku pszczelego w Biblii. W rozdziale III, opracowanym przez dr Iwonę Wieżel, zostały ukazane pszczoły w antycznej mitologii i literaturze greckiej. Dr Aleksandra Arndt, autorka rozdziału IV, przedstawiła obrazy pszczół i miodu w starożytnej literaturze rzymskiej. W rozdziale V dr Małgorzata Siwicka zaprezentowała symbolikę pszczoły i miodu w greckich tekstach patrystycznych, które później stały się także inspiracją dla łacińskich Ojców Kościoła i pisarzy chrześcijańskich. Zwieńczeniem książki jest rozdział VI autorstwa ks. dr. Andrzeja Dudka, który przedstawił obraz pszczoły, miodu i wosku pszczelego w liturgii rzymskiej.

Książka o tego rodzaju tematyce może być niewątpliwie interesującą lekturą dla pszczelarzy, którzy na co dzień żyją i pracują z pszczołami. Z pewnością pszczelarze najlepiej potrafią rozumieć przedstawione metafory, symbolikę oraz porównania związane z tymi sympatycznymi i jakże pożytecznymi dla człowieka owadami. Lektura prezentowanej książki może być dla pracowników pasiek cennym poszerzeniem wiedzy o pszczołach, a także okazją do głębszej refleksji nad zdobytymi już w codziennej pracy doświadczeniami.

Najlepszą zachętą do sięgnięcia po tego rodzaju lekturę mogą być słowa recenzentów naukowych tej „pszczelej książki": „Należy pogratulować Redaktorom książki, którzy postarali się o dobór kompetentnych autorów i dali polskiemu czytelnikowi cenne wprowadzenie do tematu, rzadko przecież poruszanego w literaturze biblijnej i patrystycznej. (...) Można żywić nadzieję, że książka (...) będzie służyła przez wiele lat dużą pomocą zarówno miłośnikom Biblii jak i szeroko rozumianego antyku" – ks. prof. dr hab. Antoni Tronina: „Temat książki jest (...) bardzo wdzięczny i bardzo ciekawy, dlatego mogą po nią sięgnąć nie tylko ludzie nauki, ale też zwyklejsi odbiorcy, choćby ktoś, kto po prostu lubi pszczoły i chce dowiedzieć się o nich czegoś, czego na pewno nie przeczyta w internetowej Wikipedii. (...) Pszczołę i jej życie spowijała w antyku i spowija także dziś aura pewnej tajemnicy, czego dowodzi, przynajmniej jeśli chodzi o antyk, niniejsza książka – ciekawa, potrzebna, ważna ze względu na tematykę i sposób jej prezentacji. Sześć artykułów napisanych przez pięcioro uczonych – filologów klasycznych i teologów – to arcyciekawa podróż po stronicach literatury, dla ogromnej większości z nas niedostępnej z powodu nieznajomości języków, w których ona powstawała – podróż w towarzystwie pszczół, związanych zawsze z ludzkim życiem, jeśli nawet większość z nas mieszka dziś – niestety – raczej w wielkim mieście, a nie na wsi. (...) Do Czytelnika, który dowie się o książce Pszczoły, miód, wosk pszczeli w symboliczno-metaforycznych obrazach..., można tylko powiedzieć: Tolle, lege! Tolle, lege!" (tłumaczenie: weź, czytaj! weź, czytaj – red.) – (ks. dr hab. Tadeusz Gacia, prof. KUL).

Prezentowana tutaj książka dostępna jest w internetowym sklepie Wydawnictwa „scriptum" (zob. https://www.wydawnictwoscriptum.pl/pszczoly-miod-wosk-pszczeli-w-symboliczno-metaforycznych-obrazach-p-253.html). Wszystkim, którzy sięgną po tę książkę, życzymy miłej i owocnej lektury.

 
 ---
 
© Miesięcznik PSZCZELARSTWO, Pszczelnicze Towarzystwo Naukowe, 2004-2016
Agroturystyka