Czerwiec 2026
Stanowisko Pszczelniczego Towarzystwa Naukowego dotyczące projektu Krajowego Planu Odbudowy Zasobów Przyrodniczych (KPOZP).
Odnosząc się do trwającej dyskusji nad projektem Krajowego Planu Odbudowy Zasobów Przyrodniczych (KPOZP) w części dotyczącej zapylaczy, Pszczelnicze Towarzystwo Naukowe (PTN) rekomenduje opieranie się na aktualnym stanie wiedzy naukowej. Pozwoli to uniknąć nieporozumień oraz napięć, które w tak ważnej sprawie jak ochrona zapylaczy, mogą doprowadzić do zatarcia nadrzędnego celu jakim jest stworzenie regulacji wspierających te cenne środowiskowo i ekonomicznie owady. Uznajemy, za zasadne opracowanie strategii, której celem jest wspieranie różnych grup zapylaczy. Program musi trafnie wskazywać na potrzeby ochrony zapylaczy, poprawy jakości ich siedlisk, ograniczania presji środowiskowych oraz prowadzenia działań systemowych. Jednocześnie należy zaznaczyć, że obecna diagnoza, stanowiąca podstawę proponowanych działań, w wielu obszarach pozostaje niewystarczająco ugruntowana w dostępnej literaturze. W szczególności brakuje spójnych danych i analiz dotyczących: optymalnego poziomu „napszczelenia” środowiska oraz warunków konkurencji o zasoby; rzeczywistej sytuacji w terenach zurbanizowanych, w tym wpływu pszczoły miodnej na dzikie zapylacze; liczebności i trendów populacji dzikich zapylaczy w skali kraju; charakteru i skali interakcji między pszczołą miodną a dzikimi zapylaczami w różnych typach krajobrazu.
Dostępne badania wskazują, że konkurencja między pszczołą miodną (Apis mellifera) a dzikimi zapylaczami ma charakter warunkowy i zależy przede wszystkim od dostępności zasobów w środowisku. Najnowsze przeglądy naukowe nie potwierdzają istnienia powszechnego, negatywnego wpływu pszczoły miodnej na dzikie zapylacze, wskazując jednocześnie, że głównymi czynnikami spadku ich liczebności są utrata i degradacja siedlisk, pestycydy oraz zmiany klimatyczne. Analiza literatury wskazuje na złożoność tego problemu i jego wieloczynnikowy charakter, co wymaga zintegrowanego działania przedstawicieli różnych środowisk, aby wypracować jak najkorzystniejsze dla zapylaczy rozwiązania.
W związku z powyższym Pszczelnicze Towarzystwo Naukowe podkreśla, że, bez solidnej podstawy naukowej nie jest możliwe formułowanie precyzyjnych i racjonalnych rekomendacji dotyczących wspierania populacji zapylaczy w skali kraju.
Towarzystwo rekomenduje:
- uruchomienie krajowego programu badań nad populacjami zapylaczy,
- stworzenie systemu monitoringu obejmującego pszczołę miodną i dzikie zapylacze,
- opracowanie modeli określających poziom napszczelenia dla różnych typów krajobrazu,
- oparcie ewentualnych działań regulacyjnych na wynikach analiz danych, a nie na założeniach.
PTN popiera inicjatywy mające na celu wsparcie zapylaczy, jednocześnie wskazując, że skuteczność działań ochronnych zależy od jakości diagnozy naukowej. Rolą środowiska naukowego jest jej dostarczenie oraz wsparcie w opracowaniu adekwatnych, opartych na dowodach rozwiązań.
Z wyrazami szacunku
dr hab. inż. Paweł Migdał prof. Uczelni
prezes Pszczelniczego Towarzystwa Naukowego
- Opracowanie graficzne: Monika Karvazy
- Liczba stron: 40
- ISSN: 0478-7080
Cena wersji papierowej:
15,00 zł
Cena wersji elektronicznej:
10,00 zł
W Czerwcu:
GOSPODARKA PASIECZNA
- CZERWIEC – POCZĄTEK KOŃCA
Jacek Wojciechowski
Wędrówki z pszczołami i miodobrania, tak można by w trzech słowach streścić życie pszczelarza zawodowego w pełni sezonu. Brzmi ładnie, ale za tymi hasłami kryje się olbrzymi trud i poświęcenie. Kto tego nie zaznał - nie zrozumie. - RAMKA PRACY – TRADYCJA CZY SKUTECZNE NARZĘDZIE BIOTECHNICZNEJ OCHRONY PASIEKI?
Piotr Szyszko
Ramka pszczelarska od ponad 150 lat pozostaje jednym z najważniejszych elementów wykorzystywanych w gospodarce pasiecznej, mimo dynamicznego rozwoju technologii, automatyzacji i precyzyjnego pszczelarstwa. Współczesny pszczelarz coraz częściej korzysta z czujników temperatury i wilgotności, systemów wagowych, analizy akustycznej oraz inteligentnych uli. Pojawia się więc pytanie: czy w nowoczesnym pszczelarstwie warto nadal stosować ramki pracy, czy może są one rozwiązaniem przestarzałym, które można zastąpić innymi metodami prowadzenia pasieki?
BIOLOGIA PSZCZÓŁ
- ZAGADKI LOTÓW GODOWYCH PSZCZOŁY MIODNEJ
dr hab. Małgorzata Bieńkowska, prof. IO
Mimo rozwoju zaawansowanych technik badawczych niektóre zachowania pszczół, a w szczególności loty godowe, wciąż trudno poznać. Zagadką pozostaje, dlaczego wybierają określone miejsca do kopulacji, w jaki sposób trutnie i matki odnajdują się nawzajem i dlaczego niektóre matki wykonują wiele lotów, zanim rozpoczną składanie jaj.
POŻYTKI I ZAPYLANIE
- ROBINIA AKACJOWA – CENNY GATUNEK PSZCZELARSKI
prof. dr hab. Bożena Denisow, dr Monika Strzałkowska-Abramek
Robinie, znane również jako grochodrzewy to drzewa i krzewy o dużym znaczeniu przyrodniczym, gospodarczym oraz pszczelarskim. W naszej strefie klimatycznej należą obok lipy do najcenniejszych drzew miododajnych. Ich intensywnie pachnące kwiaty stanowią obfite źródło nektaru o wysokiej zawartości cukrów, dzięki czemu przyciągają liczne owady zapylające. Dostarczają pszczołom kluczowego pożytku wczesnoletniego, który umożliwia pszczelarzom pozyskanie jednego z najbardziej cenionych miodów odmianowych – miodu akacjowego. Niewątpliwą zaletą robinii jest duża tolerancja na suszę oraz zanieczyszczenia powietrza.
PRAWODAWSTWO PSZCZELARSKIE
- NOWE REGULACJE PRAWNE DOTYCZĄCE PSZCZELARZY
lek. wet. Janusz Sudoł
Aktualnie mamy do dyspozycji nowe prawne reguły, których przestrzeganie obowiązuje wszystkich pszczelarzy, niezależnie od wielkości posiadanego gospodarstwa pasiecznego. Okres obowiązywania przepisów przejściowych (do 18 czerwca br.), wynikający z zapisów ustawy, przypada na czas intensywnej pracy w pasiekach, ale jest to też czas wytężonej pracy dla Inspekcji Weterynaryjnej, która będzie musiała obsłużyć nie tylko pszczelarzy, ale też osoby utrzymujące inne gatunki zwierząt lądowych, w tym gospodarskich. Pamiętajmy o tym.
LUDZIE • MIEJSCA • WYDARZENIA
- „DROGA DO PASIEK WOLNYCH OD CHEMII – PSZCZOŁY OPORNE NA VARROA DO 2033 ROKU”
dr hab. n. wet. Krystyna Pohorecka
Tym jednym zdaniem, stanowiącym motto I Ogólnopolskiej Konferencji Varroaresistenz Polska 2033 można w syntetyczny sposób odnieść się zarówno do tematyki wykładów, jak i rozmów czy dyskusji prowadzonych w kuluarach, które miały miejsce w dniach 18–19 kwietnia tego roku w Warszawie. - VARROARESISTENZ 2033: ASPEKT SPOŁECZNY
prof. dr hab. Jerzy Demetraki Paleolog
Stowarzyszenie Varroaresistenz 2033 Polska, które niedawno rozpoczęło swoją działalność, stoi przed ogromnym wyzwaniem – rozpropagowaniem idei tego już europejskiego ruchu wśród polskich pszczelarzy. Każdy będzie natomiast sam musiał podjąć decyzję, czy włączy się w ten nurt i podejmie współpracę w tym zakresie. - DŁUGI WEEKEND W KIELCACH
dr hab. n. wet. Krystyna Pohorecka
W drugim tygodniu kwietnia Targi Kielce, podobnie jak w roku ubiegłym, stały się miejscem dwóch ważnych i cieszących się dużym zainteresowaniem wydarzeń pszczelarskich.
OPINIE • RADY • ODPOWIEDZI
- KRAJOWY PLAN ODBUDOWY ZASOBÓW PRZYRODNICZYCH – FAKTY I MITY
prof. dr hab. Jerzy Demetraki Paleolog
Artykuł ten proszę potraktować jako głos w konsultacjach społecznych dotyczących projektu Krajowego Planu Odbudowy Zasobów Przyrodniczych, art. 10: Różnorodność i populacje owadów zapylających (KPOZP). Ich uczestnikom dedykuję dwie sentencje: Arthura Schopenhauera – „Zdrowy rozsądek może zastąpić niemal każdy stopień wykształcenia, ale żadne wykształcenie nie zastąpi zdrowego rozsądku” oraz Alberta Einsteina — „Celem teorii jest maksymalne uproszczenie, ale bez utraty zgodności z rzeczywistością”.
