Wrzesień 2026
Szanowni Państwo,
lato powoli dobiega końca – lista prac, jakie pozostały do wykonania jest coraz krótsza, a to z reguły, niezależnie od wielkości posiadanej pasieki, cieszy pszczelarzy. Mając nieco więcej czasu, z pewnością sięgnięcie Państwo po fachową literaturę. Oto co tym razem znajdziecie na łamach naszego miesięcznika. W nawiązaniu do ożywionej dyskusji, jaka niedawno toczyła się w przestrzeni publicznej na temat przyszłości pszczelarstwa w kontekście działań niezbędnych dla odbudowy zasobów przyrodniczych, szczególnie polecam artykuł poświęcony roli pszczoły miodnej. Dlaczego jest ważny – ponieważ, wbrew pozorom, nawet sami pszczelarze nie zdają sobie sprawy, że pełnione przez nią funkcje wykraczają daleko poza zapylanie i produkcję żywności. W zamyśle autora pełna wiedza na temat znaczenia pszczoły miodnej będzie mogła służyć jako swoisty oręż w kontaktach z osobami, które poprzez swoje decyzje mają wpływ na jej los.
Rozwinięcie tego tematu stanowi opracowanie dotyczące wolno żyjących rodzin pszczoły miodnej, które występują także w Polsce. Mimo że jesteśmy jednym z liderów w zakresie ich inwentaryzacji, to nasza wiedza jest wciąż ograniczona. Stąd konieczne są kompleksowe badania, które pozwolą zrozumieć zachodzące procesy i wykryć takie populacje pszczół. Może się bowiem okazać, że wolno żyjące rodziny to częściowo populacje dzikie, dzięki którym możliwe będzie poznanie cech kluczowych dla ich przetrwania w lokalnych warunkach środowiska, mimo presji ze strony patogenów. Autorzy realizowanych obecnie programów, mających na celu poszukiwanie i identyfikację takich rodzin, zapraszają do współpracy osoby spoza środowiska naukowego, w tym pszczelarzy, leśników i obserwatorów przyrody, bowiem każda informacja o znalezieniu gniazda pszczelego pozbawionego opieki człowieka jest niezwykle cenna. Być może również Czytelników „Pszczelarstwa” zainteresuje udział w tych projektach.
W dziale poświęconym produktom pszczelim znajdziecie Państwo artykuł dotyczący instrumentalnej analizy sensorycznej, która jest nowoczesną metodą badawczą łączącą tradycyjną ocenę organoleptyczną z pomiarami fizykochemicznymi, pozwalającymi na obiektywne zmierzenie takich cech miodu, jak tekstura, smak, zapach i wygląd, eliminującymi jednocześnie subiektywizm ludzkich zmysłów.
Zapraszam po więcej,
Krystyna Pohorecka
- Opracowanie graficzne: Monika Karvazy
- Liczba stron: 40
- ISSN: 0478-7080
Cena wersji papierowej:
15,00 zł
Cena wersji elektronicznej:
10,00 zł
W wydaniu wrześniowym:
GOSPODARKA PASIECZNA
- WRZESIEŃ – TO JUŻ JEST KONIEC
Jacek Wojciechowski
W pasiece zawodowej każdy sezon okupiony jest ogromnym wysiłkiem. Ostatnie czynności, zwiastujące bliski odpoczynek, cieszą nie mniej niż satysfakcjonujące zbiory miodu.
CHOROBY • SZKODNIKI • ZATRUCIA
- GRZYBOWE KOMPOZYCJE WSPARCIEM ZDROWIA PSZCZÓŁ
prof. dr hab. inż. Sławomir Bakier, mgr inż. Tomasz Pawłowicz
Rosnąca presja chorób, pasożytów i czynników środowiskowych sprawia, że badacze poszukują nowych sposobów wspierania rodzin pszczelich. Jednym z mniej oczywistych, ale bardzo interesujących kierunków badań są kompozycje otrzymywane z wybranych gatunków grzybów. Obecnie dostępne są już publikacje opisujące efekty tych prac – preparaty ograniczające rozwój wirusów, wzmacniające naturalną odporność pszczół, poprawiające ich zdolność radzenia sobie ze stresem środowiskowym, a także hamujące rozwój bakterii wywołujących zgnilec złośliwy pszczół. Choć rozwiązania te wymagają dalszych badań, pokazują nowy, perspektywiczny kierunek ochrony zdrowia pszczół.
POŻYTKI I ZAPYLANIE
- JAK WYKORZYSTAĆ POTENCJAŁ PYŁKODAJNY RÓŻY POMARSZCZONEJ?
prof. dr hab. Bożena Denisow, dr Monika Strzałkowska-Abramek
Zarządzanie bazą pożytkową wymaga planowania ciągłości pożytku przez cały sezon. Obok nektaru kluczowe jest zapewnienie pszczołom zasobów pyłku, które bezpośrednio decydują o możliwości wychowu czerwiu oraz sile rodziny. W sąsiedztwie pasieki nie powinno zabraknąć krzewów róży pomarszczonej – rośliny, która dostarczy dużych ilości pyłku w pełni lata. Wprowadzając ten gatunek, należy pamiętać o jego inwazyjnym charakterze i stale kontrolować rozprzestrzenianie rośliny, aby nie zdominowała lokalnego ekosystemu.
BIOLOGIA PSZCZÓŁ
- BADANIE WOLNO ŻYJĄCYCH PSZCZÓŁ W EUROPIE
lek. wet. Bartłomiej Molasy, dr Michał Robert Kolasa, dr hab. Andrzej Oleksa, prof. uczelni
Co właściwie oznacza pojęcie wolno żyjące rodziny pszczele? Czy różnią się one od pszczół miodnych (Apis mellifera) trzymanych w pasiekach, a jeśli tak, to czym?
PRODUKTY PSZCZELE
- WYKORZYSTANIE INSTRUMENTALNEJ ANALIZY SENSORYCZNEJ W OCENIE JAKOŚCI MIODU
prof. dr hab. Małgorzata Dżugan, dr inż. Michał Miłek, dr inż. Monika Tomczyk
Jakość i właściwości miodu podlegają ocenie w wielu aspektach. Do podstawowych badań należą te normowane przez regulacje prawne, opierające się głównie na właściwościach fizykochemicznych. Cennym ich uzupełnieniem jest analiza sensoryczna, która polega na ocenie właściwości organoleptycznych miodu za pomocą zmysłów człowieka, tj. wzroku, węchu, smaku i dotyku.
OPINIE • RADY • ODPOWIEDZI
- PSZCZOŁA MIODNA – ZWIERZĘ WAŻNE I WARTE OCHRONY
prof. dr hab. Jerzy Demetraki Paleolog
Tematyka pszczół miodnych nieustannie powraca. Zakończył się okres, w którym koncentrowano się przede wszystkim na powstrzymaniu wymierania lub depopulacji rodzin pszczelich oraz intensywnie promowano zakładanie pasiek, także w miastach. Pszczoły postrzegano wówczas jako dobrodziejstwo, a zainteresowanie nimi wykazywały zarówno osoby prywatne, jak i różne instytucje.
PSZCZELARSTWO NA ŚWIECIE
- PSZCZELARSTWO NA TENERYFIE
prof. Walerij Isidorow
Pszczelarstwo na Wyspach Kanaryjskich to tradycyjna branża, która przez lata zdołała zachować swój unikalny charakter. Obecnie to coś więcej niż tylko działalność rolnicza; to prawdziwa walka o zachowanie unikalnego dziedzictwa genetycznego „czarnej królowej” archipelagu – pszczoły kanaryjskiej, która od tysiącleci przystosowuje się do wulkanicznego krajobrazu i mikroklimatu wysp.
