Anna Wróblewska

Profesor dr hab. ZOFIA WARAKOMSKA (1924-2017)
– wspomnienie

prof. Zofia WarakomskaW dniu 6 października 2017 roku odeszła na zawsze Pani Profesor dr hab. Zofia Warakomska – wybitny naukowiec, specjalista w dziedzinie botaniki stosowanej, zasłużony, długoletni wychowawca młodzieży akademickiej.

Pani Profesor urodziła się 29 stycznia 1924 roku w Lubomlu (woj. wołyńskie). Szkołę podstawową i gimnazjum ukończyła w Łucku, skąd po ucieczce przed rzezią wołyńską przeniosła się wraz z rodziną na Lubelszczyznę. Naukę kontynuowała w Liceum Matematyczno-Fizycznym w Krasnymstawie, a następnie studiowała na Wydziale Matematyczno- -Przyrodniczym UMCS w Lublinie.

Pracę zawodową rozpoczęła jako studentka w roku 1946 w Katedrze Botaniki Ogólnej na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym UMCS w Lublinie na stanowisku asystenta. Dyplom magistra filozofii w zakresie botaniki uzyskała w 1950 roku. Dalsze etapy rozwoju naukowego Pani Profesor Zofia Warakomska realizowała w Zakładzie Botaniki Farmaceutycznej na Wydziale Farmacji Akademii Medycznej, w Katedrze Botaniki i Fizjologii Roślin na Wydziale Rolnym UMCS, od 1955 roku w Wyższej Szkole Rolniczej, a po zmianie nazwy uczelni, Akademii Rolniczej w Lublinie. W 1961 roku uzyskała stopień naukowy doktora nauk rolno-leśnych. W kolejnych latach pracy awansowała, zajmując stanowisko adiunkta i docenta w Katedrze Botaniki Wydziału Rolniczego Wyższej Szkoły Rolniczej, a po reorganizacji w Instytucie Przyrodniczych Podstaw Produkcji Roślinnej na Wydziale Ogrodniczym wspomnianej uczelni. W 1983 roku uzyskała tytuł profesora nadzwyczajnego i stanowisko profesora. W latach 1982-1994 pełniła funkcję kierownika Zakładu Botaniki, a następnie Katedry Botaniki na Wydziale Ogrodniczym.

Całe swoje życie zawodowe Pani Profesor Warakomska związała z naukami biologicznymi, a szczególnie z botaniką stosowaną – botaniką pszczelarską i melisopalinologią. Prowadziła badania biologii kwitnienia i zapylania roślin, ocenę wartości pszczelarskiej, a także wpływu owadów zapylających na zawiązywanie i wysokość plonu owoców i nasion różnych gatunków roślin.

W obrębie badań melisopalinologicznych Pani Profesor wykonywała mikroskopowe analizy pyłkowe i opracowała spektrum pyłkowe wielu miodów, pierzgi i obnóży z różnych regionów Polski. Przez ponad 30 lat była jedyną w kraju specjalistką – autorytetem w tej dziedzinie badań. Współpracowała z ośrodkami naukowymi m.in. w Krakowie, Puławach, Skierniewicach i z Państwowym Technikum Pszczelarskim w Pszczelej Woli koło Lublina. Jako członek Normalizacyjnej Komisji ds. Normy Branżowej Produktów Pszczelich przy Ministerstwie Rolnictwa brała udział w opracowaniu norm dla polskich produktów pszczelich. Wielokrotnie powoływana była jako ekspert w sprawach sądowych z dziedziny pszczelarstwa.

Do najważniejszych osiągnięć badawczych Pani Profesor Zofii Warakomskiej należą:

  • opracowanie i wdrożenie do badań pionierskiej w Polsce metody oceny wydajności pyłkowej roślin, dzięki której można oszacować obfitość pylenia kwiatów, a następnie zasoby pyłkowej bazy pożytkowej w terenie,
  • wykonanie mikroskopowej analizy pyłkowej wielu produktów pszczelich w różnych regionach Polski, wskazanie źródeł pokarmu nektarowego i pyłkowego pszczoły miodnej oraz taksonów roślin zapylanych przez tę grupę owadów,
  • stwierdzenie występowania w osadach propolisu i w specyficznych obnóżach pszczelich, tarczek wydzielniczych z liści brzozy i olszy, co potwierdziło zbiór żywic i balsamów wydzielanych przez pędy drzew tych taksonów,
  • opracowanie metody wykrywania pyłku roślin trujących w produktach pszczelich, co znalazło praktyczne zastosowanie w krajowych laboratoriach Okręgowych Spółdzielni Pszczelarskich przy ocenie jakości pyłku skupowanego w postaci obnóży pszczelich,
  • wprowadzenie nowej, autorskiej metody badania obecności zarodków w nasionach roślin baldaszkowych, wykorzystanej w ocenie jakości materiału siewnego.

Dorobek publikacyjny Pani Profesor obejmuje liczne oryginalne artykuły naukowe, artykuły popularno-naukowe, komunikaty i doniesienia naukowe, współautorstwo francusko-polskiego słownika rolniczego, dziesięciu podręczników i skryptów oraz kilku rozdziałów w podręcznikach.

Pani Profesor wielokrotnie, aktywnie uczestniczyła w krajowych i zagranicznych konferencjach, kongresach, zjazdach i sympozjach naukowych, gdzie prezentowała wyniki swoich nowatorskich badań. Popularyzowała wiedzę, publikując artykuły w miesięczniku „Pszczelarstwo", współpracowała także z Wojewódzkim Związkiem Pszczelarzy w Lublinie, gdzie zapraszana była wielokrotnie do wygłoszenia wykładów i prelekcji dla pszczelarzy.

Pani Profesor Zofia Warakomska była promotorem czterech rozpraw doktorskich, opiekunem naukowym jednej rozprawy habilitacyjnej oraz opiekunem 27. i recenzentem licznych prac magisterskich.

Przez cały okres swojej ponad 40-letniej pracy zawodowej Pani Profesor prowadziła z pasją i zaangażowaniem zajęcia ze studentami różnych wydziałów. Były to wykłady i ćwiczenia z botaniki, cytologii i embriologii roślin oraz seminaria specjalistyczne dla magistrantów. Jej zdolności dydaktyczne i umiejętności przekazywania wiedzy sprawiały, że była lubianym i szanowanym wykładowcą, a zajęcia cieszyły się dużym zainteresowaniem wśród studentów.

Pani Profesor była członkiem zwyczajnym, a następnie honorowym Polskiego Towarzystwa Botanicznego i Pszczelniczego Towarzystwa Naukowego, członkiem Lubelskiego Towarzystwa Naukowego, Komisji Zapylania i Pożytków międzynarodowej organizacji APIMONDIA, Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika, a także członkiem sekcji Pszczelarskiej Komitetu Nauk Ogrodniczych PAN.

W czasie wielu lat pracy na uczelni Pani Profesor Warakomska dała się poznać jako wybitny naukowiec, o ogromnej, nieprzeciętnej wiedzy i autorytecie naukowym oraz moralnym. Charakteryzowała Ją życzliwość, sumienność i otwartość na potrzeby innych. Pani Profesor z pasją i inwencją twórczą wykonywała swoje codzienne obowiązki, inspirując młodszych pracowników Katedry do podejmowania badań naukowych.

Wyrazem uznania dla Pani Profesor za zasługi w różnych obszarach aktywności jest wielokrotne uhonorowanie Jej prestiżowymi nagrodami, odznaczeniami i wyróżnieniami. Profesor otrzymała dwie nagrody zespołowe Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki za wyniki w pracy naukowej, Medal 40-lecia PRL, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Komisji Edukacji Narodowej, 14 nagród JM Rektora Wyższej Szkoły Rolniczej/Akademii Rolniczej, Złotą Odznakę ZNP i Złoty Krzyż Zasługi.

Pani Profesor dr hab. Zofia Warakomska pozostanie w naszej pamięci jako Osoba szlachetna i skromna, oddana ludziom i sprawom uczelni.

 
 ---
 
© Miesięcznik PSZCZELARSTWO, Pszczelnicze Towarzystwo Naukowe, 2004-2016
Agroturystyka